TPOok!

 
avatar
     
Column

Discussie met de politiek correcten, een wandeling in de woestijn

Gesprek tussen Aleksandr Solzhenitsyn en een marxistische leerling in de Goelag is kopie van ons maatschappelijk debat

Het waren weer een paar mooie dagen met de politiek correcte stormtroepen van de Nederlandse ‘kwaliteitskranten’. ‘Sta er toch boven’, lees ik dan vaak. En: ‘het heeft geen zin om te reageren’. Met dat eerste ben ik het niet eens, met dat tweede wel. Dus wat te doen? Mensen als ik die buiten de groupthink prima functioneren en hun publiek een beetje willen helpen te revalideren na een door NRC, Correspondent of vrouwenbladen veroorzaakte comateuze denktoestand, kijken inmiddels met een mengeling van verbazing en afschuw naar de linkse cult, die niet meer te onderscheiden is van hoe Scientology, sektes uit de jaren zeventig en Jehova’s zich gedragen. Maar erom lachen verdringt niet de zorgen erover.

Wat ik wil doen, is hier aan het einde laten zien hoe simpel, hardnekkig en gevaarlijk politieke correctheid (‘tirannie met goede manieren’) is en dat geradicaliseerd links hard op weg is om hun eigen gecreëerde hel straks opnieuw een ‘raadsel’ te noemen, nadat het eerst een tijdje ‘de schuld van rechts/populisten/Wilders/Baudet/Trump/Rusland’ is geweest.

‘Het enige verschil met de alledaagse hebzucht en angst was dat in het kamp een rechtvaardiging bestond voor al dat onvermogen’

Aleksandr Solzhenitsyn schreef het monumentale werk De Goelag Archipel (verschenen in Parijs tussen 1973 en 1975) zodat de buitenwereld kon kennisnemen van de werkkampen in de Sovjet-Unie, de Goelag, die (officieel) vanaf 1930 tot in de jaren tachtig van de 20e eeuw miljoenen mensen het leven kostten. Solzhenitsyn, die zelf in de kampen zat, zag dat de condities die nodig waren voor de gruweldaden al ingebed waren in de keuzes van mensen om ‘zekerheid boven het onderhouden van het geweten’ te stellen, ‘veiligheid boven de ziel’. Het enige verschil met de alledaagse hebzucht, angst en het onvermogen om over de geschiedenis, verdriet en ellende na te denken was dat in het kamp een rechtvaardiging bestond voor al dat onvermogen, stelde hij vast.

Zijn inzichten waren zo briljant dat je broek er van afzakt. ‘Door absolute identificatie met het systeem en de consequente afwijzing van het zelf: door acceptatie van een ideologische belofte, verkregen ze materiële zekerheid en onverdiende stabiliteit’, zegt de Canadese professor en Solzhenitsynkenner Jordan Peterson in zijn boek Maps of Meaning. Hier een fragment uit de Goelag Archipel, een inleiding en gesprekje tussen Solzhenitsyn en een Marxistische leerling onder Stalin (pp. 338, 341-342).

“Mijn vriend Panin en ik liggen op de middelste plank van een Stolypin compartiment en hebben het onszelf een beetje comfortabel gemaakt, onze zoute haring in onze zakken gedaan zodat we geen water nodig hebben en kunnen slapen. Maar ergens bij een station hebben ze een of ander iemand in ons compartiment geschoven …. een Marxistische leerling! We kunnen het zelfs zien aan zijn sik en zijn bril. Hij verbergt het ook niet: hij is een voormalig professor van de Communistische Academie. We hangen met onze hoofden naar beneden in de vierkante omtrek — en vanaf zijn eerste woorden kunnen we zien wat hij is: ondoordringbaar. Maar we hebben al een lange tijd gediend en hebben nog een lange tijd te gaan, en we waarderen wel een grapje. We moeten maar naar beneden klimmen voor een pleziertje! Er is bijna geen ruimte over in het compartiment, en dus wisselen we van plek met iemand en proppen onszelf er tussen.

“Hallo.”

“Hallo.”

“Zit je niet te krap?”

“Nee, het gaat wel.”

“Zit je al lang in de gevangenis?”

“Lang genoeg.”

“Ben je over de helft?”

“Net.”

“Kijk daar eens: hoe armzalig onze dorpen zijn – rieten daken, scheve hutten.”

“Een erfenis van het regime van de tsaren.”

“Goed, maar we hebben al dertig Sovjet-jaren gehad.”

“Dat is historisch gezien een onbelangrijke periode.”

“Het is vreselijk dat de collectieve boeren verhongeren.”

“Maar heb je in ál hun ovens gekeken?”

“Vraag maar aan welke boer dan ook in ons compartiment.”

“Iedereen in de gevangenis is verbitterd en bevooroordeeld.”

“Maar ik heb die collectieve boerderijen zelf gezien.”

“Dat betekent dat die niet karakteristiek waren.”

(De sik was nog nooit op een boerderij geweest – op die manier was het makkelijker.)

“Vraag maar aan die oudjes: onder de Tsaar waren ze weldoorvoed, warm gekleed, en ze hadden veel vakanties.”

“Ik ga dat niet eens vragen. Het is een subjectieve trek van het menselijk geheugen om alles in het verleden te prijzen. De koe die doodging is altijd degene die twee keer zoveel melk gaf. (Soms kende hij zelfs spreekwoorden!) En onze mensen houden niet van vakanties, ze houden van werken.”

“Maar waarom is er een tekort aan brood in veel steden?”

“Wanneer?”

“Vlak voor de oorlog bijvoorbeeld.”

“Niet waar! Sterker nog, voor de oorlog was alles allang geregeld.”

“Luister, in die tijd waren in alle steden langs de Volga rijen met duizenden mensen.”

“Een of andere plaatselijke fout met de voorraden. Maar waarschijnlijk laat je geheugen je in de steek.”

“Maar er is nu een tekort!”

“Oudewijvenpraat. We hebben tussen zeven en acht miljard zakken met graan.”

“En het graan zelf is bedorven.”

“Helemaal niet. We zijn succesvol geweest in het ontwikkelen van nieuwe soorten graan.” …

Enzovoort.

Herkenbaar? Het is ondoordringbaar, zelfs als de feiten zich opstapelen zullen de mensen die praten in een taal die geen enkele inspanning van hun geest vereist blijven volhouden: er is niets aan de hand.

Solzhenitsyn zei: discussiëren met zo iemand is als wandelen door een woestijn.

 

   

Steun direct Sietske Bergsma

Doe een rechtstreekse donatie aan deze auteur en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken: (Dit stuurt je naar een betalingspagina)
Heb je vragen over TPO en donaties? Mail naar [email protected]
 
 
Toon / Verberg Reacties  
 
Sinds september 2017 moet je ingelogd zijn op Facebook om hieronder meer dan de standaard aantal reacties te laden.
Het gaat hier helaas om een verandering die Facebook zelf heeft doorgevoerd.
Maar je kunt ook reageren via Disqus.
Als iedereen slaapt, zijn wij wakker.